Kłodzko

Nie dane mi było poznać wielu kłodzkich Żydów. Urodziłam się w latach 70., kiedy większości z nich już nie było w Kłodzku i w Polsce. Potem, po wielu latach, zaczynałam poznawać ich historię dzięki rozmowom z mieszkańcami Kłodzka, a przede wszystkim dzięki dr Ignacemu Einhornowi - jednemu z niewielu, którzy zostali w Kłodzku.

Od kilku lat razem próbujemy ocalić pamięć o nich - zarówno o tych przedwojennych niemieckich Żydach, po których dziś został jedynie cmentarz, jak i o tych polskich, po których zostały jeszcze wspomnienia ich polskich sąsiadów. Dziś kłodzcy Żydzi mieszkają w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Izraelu i w krajach skandynawskich. Mieszkały tu rodziny Gertnerów, Glanców, Lewentalów, Lincerów, Perelmutterów, Szajbów i Tencerów.

Do Izraela wyjechały rodziny Achensztajnów, Brandesów, Fałkowiczów, Fromzonów, Grymlandów, Hartmanów, Hechtów, Łuwszyców, Złotowiczów. Wiem, że wielu z nich z sentymentem wspomina swoje dzieciństwo i młodość spędzone w tym niewielkim miasteczku, nazywanym przez niektórych dolnośląską Anatewką...

 


Autor: Tamara Włodarczyk


Napisz komentarz

Pola oznaczone * muszą zostać wypełnione.


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 
Bożena Jankiewicz
Comment
Re: Komentarz nr 7
Komentarz:10 , śro styczeń 05, 2011, 22:31:20
Szanowny Panie. Szkoła nadal istnieje, a może to Pan widnieje na liście absolwentów z roku 1955 ? Przesyłam pozdrowienia z nadal przyjemnego miasteczka Kłodzka.
absolwentka "Chrobrego".
Bożena Jankiewicz
Comment
do Pani Tamary Włodarczyk
Komentarz:9 , śro styczeń 05, 2011, 20:08:38
Szanowna Pani, domyślam się że jest Pani współautorką " Przewodnika po świecie kłodzkich Żydów". Czy jest możliwośc gdziekolwiek kupić jeszcze to wydanie ? Pozdrawiam.
p.s. otrzymuję zewsząd informację o wyczerpaniu nakładu.
Bożena Jankiewicz
Comment
Mieszkanka Kłodzka
Komentarz:8 , śro styczeń 05, 2011, 19:54:14
"Przewodnik po świecie kłodzkich Żydów"
"....Nigdy nie istniało "żydowskie" Kłodzko. W tym pięknym grodzie nad Nysą nigdy nie było dzielnicy żydowskiej, koszernych jatek i świeczek zapalonych w oknach w czasie szabatu. To nie było miasteczko, w którym można było usłyszeć śpiew dochodzący z drewnianej bożnicy, gdzie "szewc był poetą, zegarmistrz filozofem, a fryzjer trubadurem". Bo żydowstwo kłodzkie było inne - zamożna, wykształcone, zasymilowane...".


--------------------------------------------------
Tamara Włodarczyk, Anna Juraschek, Sonia Kierzkowska: "Przewodnik po świecie kłodzkich Żydów", Krzyżowa 2007.
Israel Nissenkorn
Comment
Mieszkalem w Klodzku
Komentarz:7 , pią czerwiec 04, 2010, 10:24:36
W latach 1946-1956 mieszkalismy w Klodzku, tam tez ukonczylem szkole im. Boleslawa Chrobrego. Od roku 1956 mieszkam w Izraelu. Ukonczylem Akademie Medyczna w Jerozolimie, dzieci oraz wnuki urodzeni w Izraelu i mieszkaja w kraju. Wspominam z przyjemnoscia moje lata szkolne w tym pzyjemnym miaseczku.
Adam Wojtkiewicz
Comment
Re:
Komentarz:6 , pon maj 31, 2010, 16:17:01
http://www.kirkuty.xip.pl/klodzko.htm

Powyżej historia i opis cmentarza, niestety strona www.cmentarz.info nie działa chyba już :(
Tamara Włodarczyk
Comment
Re:
Komentarz:5 , czw marzec 04, 2010, 18:41:43
Znam synagogę dzierżoniowską i bywam w niej kilka razy w roku. Cały czas mam nadzieję, że nowemu właścicielowi (fundacji prowadzonej przez Rafaela Blau)uda się zdobyć środki na jej remont, co nie jest łatwe. Plany są wspaniałe - ma tam powstać ośrodek spotkań młodzieży z Polski, Niemiec i Izraela. W Dzierżoniowie w 1946 r. mieszkało około 16.000 Żydów, ale prawie wszyscy wyjechali. Synagoga w Dzierżoniowie jeszcze po wojnie tętniła życiem, potem przez wiele lat o niej zapomniano. Pomysł jej ratowania ma wielu zwolenników, także wśród władz Dzierżoniowa i konserwatora zabytków. Od nowego właściciela zależy, czy szansę wykorzysta...
Walerian Domanski
Comment
Klodzko
Komentarz:4 , wto marzec 02, 2010, 18:17:44
W Dzierzoniowie - nie wiem ile bylo Zydow. Alke jest synagoga(ocalala).Gmina zydowska we Wroclawiu sprzedala ja dla Mr Rafael Blau. Cos tam w srodku i an zewnatzr porobil,zorganizowal spotkanie z Ambasadorem,. ale wyjechal do Izraela. Nie wiadomo co dalej.Jest niemozliwe utrzymac ten budynek bez Zydow! ja bym tam zrobil restauracje i od czasu doczasuw niej jakies zydowskie imprezy, ku pamieci Zydow z dzierzoniowa.Ale konserwator i Gmina pewnie sie nie zgodza!Historia!Synagoga stoi, ale pusta. Smutne.
Betlej
Comment
Kłodzko
Komentarz:3 , wto marzec 02, 2010, 14:58:53
Witam,
robiłem kiedyś zdjęcia reklamowe w Kłodzku. Spędziłem tam superfajne kilka dni. Świetnie wspominam to miasto. Gdyby miała Pani jakieś zdjęcia, które można by dołączyć do Pani wspomnienia, proszę wysłać je do mnie, a ja dołączę je do strony. betlej@tesknie.com
Tamara Włodarczyk
Comment
Re:
Komentarz:2 , sob luty 27, 2010, 18:58:48
W Kłodzku nigdy nie było wielu Żydów. Gmina żydowska pod koniec XIX w. liczyła 250 członków, a w 1933 r. - około 106 osób. Dlatego nasz cmentarz jest dość skromny w porównaniu z tymi we Wrocławiu czy w Legnicy. Ale za to dużo wiemy o "naszych" kłodzkich Żydach - wiemy, gdzie mieszkali, czym się zajmowali, udało nam się ustalić nazwiska tych, którzy zdążyli wyjechać z Kłodzka w latach 30. i tych, którzy zginęli w obozach zagłady. I próbujemy opowiadać o tym, że kiedyś mieszkali w Kłodzku - prowadzili kilka domów towarowych, jeden hotel, kilka browarów i wytwórni likierów.
Walerian Domanski
Comment
Klodzko
Komentarz:1 , sob luty 27, 2010, 01:42:49
Ciekaw jestem ilu Zydow mieszkalo w Klodzku przed wojna?
2. czy macie jakies fotogarfie cmentarza w Klodzku? Z pewnoscia nie jest tak duzy jak we Wroclawiu,Lodzi itp ale byc moze uchowaly sie ladne nagrobki?
USA