Hajfa

Ike Aronowicz

Ta książka była zakazana w Wielkiej Brytanii przez 70 lat.

Ruth Gruber, amerykańska dziennikarka żydowskiego pochodzenia, opisała niezwykłą historię statku Exodus 1947 wiozącego byłych więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, który w drodze do Hajfy najpierw został ostrzelany a następnie aresztowany przez brytyjską marynarkę wojenną.

Statek przeznaczony dla 400 pasażerów wiózł czery i półtysiąca zmaltretowanych ludzi. Po uwięzieniu statku na Cyprze Anglicy odesłali go do... Niemiec. Ruth Gruber nie tylko widziała to na własne oczy, ale sfotografowała i opisała w książce Exodus 1947: The Ship That Launched A Nation. Te zdjęcia, jak zaznaczył wydawca New York Times'a w rozmowie z Ruth: "nie należą do ciebie, nie należą do nas. One należą do świata".

Także to, na którym widać flagę Wielkiej Brytanii z wmalowaną w nią swastyką, którą uchodźcy wznieśli nad pokładem w proteście przeciwko brytyjskiej interwencji.

swast

Statek, na którym płynęli żydowscy uchodźcy miał ciekawą historię. Wyprodukowany w Wilmington dla Baltimore Stream Packet Company w 1927 roku kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk pomiędzy różnymi firmami, by w czasie wojny służuć jako okręt marynarki brytyjskiej. Niemalże zatopiony przez niemieckie torpedy u wybrzeży Irlandii. Po wojnie Brytyjczycy odsprzedali statek spółce Potomac Shipwrecking Co., która w istocie była przykrywką żydowskiej grupy politycznej Haganah. Wkrótce został przekazany do użytku podziemnej organizacji żydowskiej działającej w Palestynie pod nazwą Homossad Le'aliyah Bet. Wtedy to statek został przechrzczony na Exodus 1947, na pamiątkę żydowskiego wyjścia z Egiptu.

ike aronowicz

11 lipca 1947 roku statek wypłynął z francuskiego miatsteczka Sete, dowodzony przez wówczas 23letniego Izaaka Aronowicza (Ike Ahronowitch), z 4500 żydowskimi uchodźcami, w większości byłymi więźniami obozów koncentracyjnych, którzy nie chcieli mieć już z Europą nic wspólnego, w kierunku Hajfy, wówczas pod mandatem brytyjskim. Czy zdziwi nas fakt, że Izaak urodził się w Gdańsku, z którego wyemigrował do Palestyny w wieku lat 10ciu? - ale to na marginesie. W ślad za statkiem, a właściwie statkami, gdyż obok Exodusa były tam jeszcze dwa statki, podążyły brytyjskie niszczyciele. Na wodach exterytorialnych Brytyjczycy postanowili zatrzymać uchodźców. Brytyjski niszczyciel staranował Exodusa 1947. Doszło do walki wręcz. Żydzi bronili statku jak swojej nowej ojczyzny za pomocą świec dymnych i sprzętu, który znalazł się pod ręką. W końcu brytyjscy żołnierze otworzyli ogień. Zabitych zostało dwóch uchodźców i jeden członek załogi. Dziesiątki zostało rannych. Statek doprowadzono do Hajfy, gdzie stał przez kilka dni, lecz pasażerowie nie mogli opuścić pokładu. Następnie brytyjski zarządca Palestyny, generał Alan Cunningham, wydał rozkaz przemieszczenia statku na Cypr, a później z powrotem do Francji w kierunku Port-de-Bouc. Potraktowano tych ludzi jako nielegalnych imigrantów. Miał być to sygnał dla krajów europejskich, że każdy kto zostanie wysłany do Palestyny zostanie odesłany.

We Francji Brytyjczycy chcieli zmusić pasażerów do zejścia na ląd. Francuzi, którzy prywatnym osobom spośród uchodźców oferowali wszelką pomoc, odmówili stronie brytyjskiej współpracę przy siłowym rozwiązaniu konfliktu. Nikt z pasażerów nie zdecydował się zejść na ląd. Co więcej wymęczeni ludzie podjęli 24 godzinny strajk głodowy w proteście przeciwko działaniom Anglików. 

Mijały dni. Wzmagały się międzynarodowe wysiłki, by rozwiązać kryzys. Jednak Anglicy nie zamierzali odpuścić. Po trzech tygodniach na pokładzie Żydzi zostali odesłani do... Niemiec, w kierunku Hamburga, który był wówczas pod administracją angielską. Jak wynika z dokumentów Anglicy świetnie zdawali sobie sprawę z tego, jak wyglada pomysł umieszczenia Żydów w obozach koncentracyjnych na terenie Niemiec, a jednak podjęli taką decyzję. 

W Hamburgu dokonał się rozładunek Żydów. Kobiety i dzieci zeszły dobrowolnie, jednak mężczyzn brytyjscy żołnierze musieli usunąć siłą. Wielu z nich zostało poturbowanych przy pomocy pałek i węży strażackich. Dla wielu z tych ludzi wizja wylądowania w obozie koncentarcyjnym w Niemczech zamiast w obiecanej ziemi Izraela była czymś niewyobrażalnie tragicznym. Główna siłowa akcja rozegrała się na statku Runnymade Park, gdzie Żydami dowodził Morenci Miry Rosman. Widok angielskich żołnierzy bijących wrzeszczących i protestujących Żydów na statku w Hamburgu musiał być widokiem niezapomnianym. A Żydzi nie chcieli się poddać. Walczyli przy użyciu wszystkiego co było pod ręką.  

Wszystkie te wypadki widziała i spisała młoda amerykańska dziennikarka żydowskiego pochodzenia Ruth Gruber. Dziś Ruth Gruber ma 100 lat. Ike Aronowicz, z którym Ruth spotkała się ponownie w 2007 roku umarł w środę, 24 grudnia 2009 roku.

ruth gruber 1

A Ruth ciągle pracuje...

ruth gruber 2

-------------------

Żródła:

http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20080117

http://www.chrishigh.com/reviews/books/exodus_1947_the_ship_that_launched_a_nation.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Ruth_Gruber

http://yadlami.org/index.php?option=com_content&task=view&id=471&Itemid=116&lang=en

Zwiastun filmu dokumentalnego o Ruth:http://www.ruthgruberthemovie.com/trailer.html


Autor: Ruth Gruber


Napisz komentarz

Pola oznaczone * muszą zostać wypełnione.


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.
 
Jacek z Aten
Comment
Hajfa
Komentarz:1 , pon wrzesień 24, 2012, 10:02:47
Jak to mówią ponadludzie "no comments".