Sokołów Podlaski

Sokołów Podlaski - dawniej i dziś

Takich miast jak Sokołów Podlaski jest w Polsce więcej. Ich historie okrywa tajemnica, znana tylko starym mieszkańcom.Jakiekolwiek próby wydobycia jej na światlo dzienne budzą lęk po obu stronach? Tych co próbują dotrzeć do prawdy i tych, którzy ją znają. Choć odpadający tynk ze ścian budynków ujawnia przeszłość i ośmiesza tę zmowę milczenia, wszystko dzieje się tak jakby nie stało się nic.

Katarzyna Markusz mieszka w Sokołowie Podlaskim. Nie może znaleźć pracy bo nie wszystkim w Sokołowie podoba się, że ktoś szuka i doszukuje się. Czego? Żydowskiej przeszłości miasta! Kasia odnajduje ją na starych zdjęciach, porównuje współczesną i dawną architekturę miasta. Odnajduje ulice, budynki, byłych mieszkańców... Żydów. Odnajduje ich groby i miejsca ich kaźni. Odkrywa historię, a także ślady kolaboracji niektórych mieszkanców z nazistami.

Przed Wojną, Sokołów zamieszkiwało ponad 5000 Żydów z ponad 9000 ogólnej liczby mieszkańców. Zatem gdzie oni są, gdzie pamięć o nich, gdzie ślady ich życia?

W 1942roku, w ciągu kilku dni, 5800 Żydów zostało wywiezionych z getta w Sokołowie i zamordowanych w obozie w Treblince. 200 osób, garstka, która potrzebna była do oczyszczenia getta, gdy stała się nieużyteczna, została zamordowana na miejscu, w Sokołowie. Masowy grób, podczas wycofywania się niemieckich wojsk, został spalony w ramach tuszowania zbrodni. Tak zostały zatarte ślady.

A dziś? Jak wiele innych Polskich miast, Sokołów żyje na masowym żydowskim grobie, sklepy czy te tzw. budynki użyteczności publicznej zbudowane są i nadal powstają w starych żydowskich synagogach, tarasy ułożone są z żydowskich kamieni nagrobnych?

Sami mieszkańcy pamiętać raczej nie chcą, zaprzeczają, racjonalizują. Kasia mówi, że to wstyd, trauma, choroba, która trawi ogół Polaków.

-----------------

Fotografie z pracy Katarzny Markusz - "Sokołów Podlaski dawniej i dziś"

1. Lata 40-te. Widok na centrum miasta. Po lewej młyn oraz stara łaźnia. Autor zdjęcia stoi na zlikwidowanym cmentarzu żydowskim. 2009. W miejscu dawnego cmentarza znajduje się park im. PCK.

2. Lata 40-te. Zapewne dawny bejt midrasz (miejsce studiowania Tory i Talmudu) wzniesiony w końcu XIX w. 2009. Od 1945 w tym budynku mieszczą się magazyny i biura. Obecnie ? sklepy.

3.Lata 40-te. Jedno z wejść do getta przy głównej ulicy miasta. 2009. To miejsce można rozpoznać dziś bez trudu.

Obszerny artykuł i wywiad z Katarzyną Markusz, dotyczący jej działalnośi mozna przeczytać na:

http://www.heraldscotland.com/life-style/real-lives/how-one-polish-woman-uncovered-her-town-s-shocking-role-in-the-holocaust-1.1062311

Wszystkie fotografie z pracy "Sokołów Podlaski dawniej i dziś" dostępne są na: http://nwg.pl/index.php?module=News&func=display&sid=1066


Autor: Anna Grabowska


Napisz komentarz

Pola oznaczone * muszą zostać wypełnione.


If you have trouble reading the code, click on the code itself to generate a new random code.